১৯ জুলাইৰ সেই অভিশপ্ত নিশাৰ ভয়ংকৰ স্মৃতি মনত পৰিলে আজিও কঁপি উঠে উজনি অসমৰ বানাক্ৰান্ত ৰাইজৰ বুকু। তথাকথিত মূলসুঁতিৰ সংবাদ মাধ্যমত কেইছেকেণ্ডমানৰ ড্ৰ’ন ফুটেজ, ডুবন্ত ঘৰ-দুৱাৰৰ দৃশ্য আৰু সৰ্বস্বান্ত মানুহৰ অসহায় চকুলোৰ বাহিৰে যেন এই অভূতপূৰ্ব ধ্বংসলীলাৰ মূল কাৰণসমূহে কোনো বিশেষ গুৰুত্বই লাভ নকৰিলে। বিগত প্ৰায় আঢ়ৈটা দশক শান্ত হৈ থকা ঐতিহাসিক নদীসমূহে হঠাতে কিয় এনেদৰে সংহাৰী ৰূপ ধাৰণ কৰিলে তাৰ প্ৰকৃত কাৰণ এতিয়াও অজ্ঞাত। কিন্তু সচেতন মহলৰ দাবী- এয়া কোনো ঋতুভিত্তিক বৰষুণৰ প্ৰভাৱ নহয়। চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনে ডাৱৰ বিস্ফোৰণকে এই ভয়ংকৰ বিভীষিকাৰ মূল কাৰণ বুলি ইতিমধ্যেই দায়িত্ব সামৰিছে। সমান্তৰালভাৱে যেন ঢাকি পেলাব বিচৰা হৈছে কোনো নেতা-মন্ত্ৰীৰ ছত্ৰছায়াত চলি অহা পাহাৰৰ অবাধ বনধ্বংস, অবৈধ শিল-কয়লাৰ চোৰাং খনন আৰু নদীৰ অৱবাহিকা ধ্বংসৰ সেই ভয়ংকৰ বাস্তৱ ছবিখন। কিন্তু সময় বাগৰাৰ লগে লগে যেন বুকুত ঘা হৈ ৰৈ যোৱা উজনি অসমৰ এই বিভীষিকাৰ আঁৰৰ কাৰণ বিচাৰি সষ্টম হৈ উঠিছে বানে গচকি যোৱা মনবোৰ।
১৯ জুলাইৰ বিভীষিকাময় দিনটোত চুবুৰীয়া নাগালেণ্ডৰ পাহাৰৰ পৰা নামি অহা প্ৰচণ্ড ঢলে তিনিখন সীমান্তৱৰ্তী জিলা ক্ৰমে শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ আৰু যোৰহাটৰ বিস্তীৰ্ণ জনপদ মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বুৰাই পেলায়। এই আকস্মিক বানে প্ৰায় ৮০০ খন গাঁও সম্পূৰ্ণৰূপে প্লাৱিত কৰি লাখ লাখ লোকক গৃহহীন কৰে। যাৰ পৰিণতিত হাজাৰ হাজাৰ পৰিয়ালৰ জীৱনজোৰা সঞ্চয় চিৰদিনৰ বাবে বালি আৰু বোকাৰ তলত জাহ যায়। কোনোমতে প্ৰাণৰক্ষাৰ তাগিদাত পিন্ধনৰ কাপোৰযোৰকে সম্বল কৰি ওখ ৰে’লপথ, মথাউৰি আৰু শিলৰ খনিত আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হয় ভয়াৰ্ত ৰাইজে। ১০৮ জনকৈ লোকৰ প্ৰাণ কাঢ়ি নিয়া এই প্ৰলয়ংকাৰী দুৰ্যোগ নিশ্চিতভাৱেই প্ৰশাসনৰ প্ৰস্তুতিহীনতাৰ এক কঠিন বাস্তৱ ছবি। একে সময়তে মানৱসৃষ্ট পৰিৱেশ ধ্বংসৰ এক ভয়াবহ সত্যও যেন উন্মোচন কৰি থৈ গ’ল এই বানে।
১৯ জুলাইৰ সেই বিভীষিকাময় নিশাঃ নিমিষতে প্লাৱিত গাঁৱৰ পিছত গাঁও
বিভীষিকা নমাৰ এদিন পূৰ্বে অৰ্থাৎ ১৮ জুলাইৰ পৰাই ডাৱৰীয়া হৈ আছিল উজনিৰ আকাশ। একে সময়তে ধাৰাসাৰ বৃষ্টিপাত নামিছিল চুবুৰীয়া নাগালেণ্ডৰ পাহাৰতো। কিন্তু প্ৰকৃতিৰ এনে সাধাৰণ বৰষুণেই যে ১৯ জুলাইৰ নিশাটোক এক অভিশপ্ত সময়লৈ ৰূপান্তৰ কৰিব, সেই কথা কোনেও কল্পনাও কৰিব পৰা নাছিল। সন্ধিয়া প্ৰায় ৬ বজাৰ পিছতেই পাহাৰৰ পৰা নামি অহা প্ৰচণ্ড ঢলে সীমান্তৱৰ্তী জনপদসমূহ মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বুৰাই পেলায়।
জলধাৰাৰ এই আকস্মিক আক্ৰমণত শিৱসাগৰ জিলাৰ বিহুবৰৰ কাষৰীয়া নেপালী খুঁটি, ৰে’লৱে ঘাট, বস্তি অঞ্চল আৰু ২নং শিলৰ খনিত নিশাৰ ভিতৰতে পানীৰ স্তৰ বুকুলৈকে বৃদ্ধি পায়। গভীৰ নিদ্ৰাত নিমগ্ন বহু লোকে নিজৰ বিছনাতেই বাঢ়নী পানীৰ কবলত পৰে। ফলত কোনো চিন্তা কৰাৰ অৱকাশ নোপোৱাকৈ কোলাৰ সন্তানক কান্ধত তুলি আৰু বৃদ্ধ পিতৃ-মাতৃক সাৱটি ওখ স্থানৰ সন্ধানত ওলাই আহিবলগীয়া হয় বিনিদ্ৰ পৰিয়ালবোৰ। পাহাৰৰ পানীৰ সংহাৰী সোঁত ইমানেই ভয়ংকৰ আছিল যে নাগালেণ্ডৰ মন জিলাৰ পৰা উটি অহা এটা পোহনীয়া হাতীও বিহুবৰ অঞ্চলত উদ্ধাৰ কৰা হয়।
ইফালে চৰাইদেউ জিলাৰ সোণাৰি, সাপেখাতী আৰু সীমান্তৰ চাহ বাগিচাসমূহো ভয়ংকৰ বানৰ কবলত পৰে। একেদৰে জাঁজী আৰু ভোগদৈ নদীৰ বাঢ়নী পানীয়ে প্লাৱিত কৰে যোৰহাট জিলাৰ পাৰ্শ্বৱৰ্তী বিস্তীৰ্ণ গাঁওসমূহ। এই দুৰ্যোগৰ সকলোতকৈ কৰুণ ছবি দেখা যায় শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক বেতবাৰী, শান্তক পাঞ্চালী, শিমলুগুৰিৰ ৰামুগাঁও, বাণমুখ আৰু নাজিৰাৰ মলাগাঁৱত। চাৰিওফালে কেৱল পানী আৰু পানী! তাৰ মাজতেই বেতবাৰী অঞ্চলত এটোপাল বিশুদ্ধ খোৱাপানী বিচাৰি ওলাই যোৱা অম্লান গগৈ নামৰ এজন যুৱকে প্ৰচণ্ড সোঁতত উটি অকাল মৃত্যুক সাৱটি ল’বলগীয়া হয়। এই মৰ্মান্তিক ঘটনাই এতিয়াও শোকস্তব্ধ কৰি ৰাখিছে সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ বানাক্ৰান্ত ৰাইজক।
ভংগ হ’ল ২৭ বছৰীয়া অভিলেখ! উফন্দি উঠিল দিখৌ, দিচাং, দৰিকা আৰু জাঁজী
উল্লেখ্য যে, বিগত ২৭ বছৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি বিধ্বংসী ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল এইবাৰৰ বানে। ১৯৯৮ চনত হোৱা প্ৰলয়ংকাৰী বানৰ অভিলেখো ভংগ কৰি এইবাৰ উজনি অসমত দেখা যায় প্ৰকৃতিৰ মহা তাণ্ডৱ। অসমত সাধাৰণতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বান ধীৰে ধীৰে বৃদ্ধি পায়। কিন্তু এইবাৰ দিখৌ, দিচাং, দৰিকা, জাঁজী আৰু ভোগদৈৰ দৰে দক্ষিণ পাৰৰ উপনদীসমূহৰ জলপৃষ্ঠ মাত্ৰ কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে সৰ্বোচ্চ বিপদসীমাৰ বহু ওপৰত উপনীত হয়। নাংলামোৰাঘাটত দিচাং নদীৰ পানীয়ে ৯৬.৪৯ মিটাৰৰ উচ্চতা স্পৰ্শ কৰি ১৯৯৮ চনৰ ২৭ বছৰ পুৰণি ঐতিহাসিক অভিলেখ ওলটপালট কৰি পেলায়। জলসম্পদ বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, সেই স্থানত নদীখনৰ বিপদসীমা আছিল ৯৪.৪৫ মিটাৰ। অৰ্থাৎ নদীখন স্বাভাৱিক বিপদসীমাতকৈ প্ৰায় ২.০৪ মিটাৰ ওপৰেৰে প্ৰৱাহিত হৈ দিচাংমুখ সংযোগী মূল পথ আৰু একাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ কালভাৰ্ট মুহূৰ্ততে উটুৱাই লৈ যায়।
একে সময়তে শিৱসাগৰ চহৰৰ বুকুৰ মাজেৰে বৈ যোৱা দিখৌ নদীয়ে নিজৰ ইতিহাসৰ সৰ্বোচ্চ বানসীমা অতিক্ৰম কৰি ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। চহৰখনৰ সুৰক্ষা কৱচস্বৰূপ পুৰণি মথাউৰিৰ একাংশত পানী বাগৰিবলৈ উপক্ৰম হোৱাত পৌৰসভা এলেকাৰ আৱাসিক অঞ্চলসমূহত তীব্ৰ আতংকৰ সৃষ্টি হয়। আনকি পানী বাঢ়ি আহি ঐতিহাসিক ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ আৰু তলাতল ঘৰৰ কাষৰীয়া সংযোগী পথ স্পৰ্শ কৰাৰ উপক্ৰম ঘটাত সমগ্ৰ ঐতিহাসিক চহৰখনৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতিয়েই এক চৰম ভাবুকি নামি আহে।
স্থানীয় বিধায়ক অখিল গগৈয়ে প্ৰকাশ কৰা মতে, দিখৌ নদীৰ জলপৃষ্ঠ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলতেই নদীখনৰ পানী ওলোটা দিশেৰে দৰিকা নদীত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াৰ ফলত দৰিকা নদী ওফন্দি উঠি মথাউৰিৰ ওপৰেৰে পানী বাগৰি পৰে আৰু কেইবাটাও স্থানত বৃহৎ খহনীয়াৰ সৃষ্টি হৈ মথাউৰি ভাঙি যায়। যাৰ পৰিণতিত বেতবাৰী, নাজিৰা আৰু শিৱসাগৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ শ শ গাঁও সম্পূৰ্ণৰূপে জলমগ্ন হৈ পৰে।
মথাউৰি ভাঙি পানী ইমান তীব্ৰ বেগেৰে জনবসতিপূৰ্ণ এলেকাত সোমাই আহে যে গাঁওবাসীয়ে নিজৰ পশুধন আৰু ঘৰুৱা সা-সামগ্ৰী ৰক্ষা কৰাৰো সুযোগ লাভ নকৰিলে। পথাৰত সদ্য ৰোপণ কৰা শালি ধানৰ কঠিয়া আৰু বিস্তীৰ্ণ কঠীয়াতলীসমূহ নিমিষতে বালি আৰু পলসে পুতি পেলায়। বহু পৰিয়ালৰ ভঁৰালৰ ধান পানীত পচি নষ্ট হোৱাৰ লগতে হাজাৰ হাজাৰ হেক্টৰ সাৰুৱা কৃষিভূমি বালিময় হৈ পৰাত এতিয়া অঞ্চলটোৰ সমগ্ৰ গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ ওপৰত এক ভয়ংকৰ বিপৰ্যয় নামি আহিছে।
একেদৰে, প্ৰলয়ংকাৰী বানৰ সোঁতত ঐতিহাসিক ধোদৰ আলিৰ একাংশকে ধৰি শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ আৰু যোৰহাট সংযোগী কেইবাটাও মূল পকী পথৰ ওপৰেৰে পানী বাগৰি যাতায়াত ব্যৱস্থা কেইবাদিনো ধৰি সম্পূৰ্ণৰূপে স্তব্ধ কৰি তোলে। বিদ্যুৎ পৰিবাহী খুঁটা আৰু খোৱাপানী যোগানৰ পাইপসমূহ উভালি পৰাত বানপীড়িত লোকসকলে অন্ধকাৰ আৰু খাদ্য-পানীৰ চৰম সংকটৰ মাজতেই দিন কটাবলগীয়া হয়। আনহাতে জাঁজী আৰু ভোগদৈ নদীৰ সংহাৰী ঢলেও সীমান্তৱৰ্তী চাহ বাগিচা আৰু কৃষিভিত্তিক গাঁওসমূহৰ আন্তঃগাঁথনি চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ কৰি উজনি অসমৰ প্ৰশাসন আৰু জনসাধাৰণক এক দীৰ্ঘম্যাদী সংকটৰ মুখলৈ ঠেলি দিছে।
‘ক্লাউডবাৰ্ষ্ট’ৰ চৰকাৰী ব্যাখ্যা আৰু বতৰ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ প্ৰকৃত তথ্য
বানৰ সংহাৰী ৰূপ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পিছতেই চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনিক পক্ষই নাগালেণ্ডৰ পাহাৰত হোৱা ‘ক্লাউডবাৰ্ষ্ট’ বা আকস্মিক ডাৱৰ বিস্ফোৰণৰ বাবেই এই ঐতিহাসিক জলপ্ৰলয়ৰ সৃষ্টি হোৱা বুলি দাবী কৰে। কিন্তু ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ স্পষ্ট তথ্য আৰু নদী বিশেষজ্ঞসকলৰ পুঙ্খানুপুঙ্খ বিশ্লেষণে খাৰিজ কৰিছে প্ৰশাসনৰ এই তৎপৰ দাবী। বতৰ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ আনুষ্ঠানিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, কোনো নিৰ্দিষ্ট ভৌগোলিক বিন্দুত হঠাতে অত্যন্ত কম সময়ৰ ভিতৰত হোৱা ক্লাউডবাৰ্ষ্টৰ কোনো প্ৰমাণ সেই দিনটোত পোৱা হোৱা নাই। তাৰ বিপৰীতে চুবুৰীয়া নাগালেণ্ডৰ মন, মককচাং, জুনহেব’ট’ আৰু ওখা আদি পাহাৰীয়া এলেকাত ১৮ আৰু ১৯ জুলাইত একেৰাহে ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰচণ্ড বৃষ্টিপাত অব্যাহত আছিল।
চৰকাৰী বতৰ বিজ্ঞানৰ পৰিসংখ্যাই উদঙাই দিয়া অনুসৰি, মককচাঙত স্বাভাৱিক মাত্ৰাতকৈ প্ৰায় ৪৯৩ শতাংশ আৰু নামনিৰ চৰাইদেউ জিলাত প্ৰায় ৪৩৬ শতাংশ অধিক বৃষ্টিপাত নথিভুক্ত হৈছিল। একেদৰে শিৱসাগৰ জিলাতো এই দুয়োটা দিনত স্বাভাৱিকতকৈ ১৩৪ শতাংশ অধিক বৰষুণ হোৱাৰ ফলত সমগ্ৰ নামনি অঞ্চল পানী নিষ্কাষণৰ ক্ষমতাৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বঞ্চিত হৈ পৰে।
উজনি অসমৰ এই ভয়াৱহ দুৰ্যোগে প্ৰশাসনৰ পূৰ্ব প্ৰস্তুতি আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ আন্তঃগাঁথনিৰ ফোঁপোলা স্বৰূপটোকে যেন উদঙাই দিছে। ৰাজ্যিক দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা প্ৰাধিকৰণৰ আনুষ্ঠানিক নথি আৰু তথ্যত প্ৰকাশ পোৱা অনুসৰি, ১৯ জুলাইৰ সেই সংকটজনক সময়ছোৱাত শিৱসাগৰ আৰু চৰাইদেউ জিলাৰ জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত প্রশাসনে কোনো আগতীয়া বিপদ সংকেত জাৰি কৰা নাছিল। আনকি বানপানীৰ সংহাৰী ঢল নামি অহাৰ মাত্ৰ তিনি ঘণ্টাহে পূৰ্বে জিলা প্ৰশাসনে পৰিস্থিতিৰ ভয়াৱহতাৰ তথ্য লাভ কৰা বুলি স্বয়ং শিৱসাগৰৰ জিলা আয়ুক্তই আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকাৰ কৰিছে।
নাগালেণ্ডৰ মককচাং জিলা প্ৰশাসনে প্লাৱিত অঞ্চলৰ উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে নাও বিচাৰি যোগাযোগ নকৰালৈকে নামনিৰ দুৰ্যোগ প্ৰশমন বিভাগে এই আসন্ন বিপদৰ কোনো উমানেই পোৱা নাছিল। চুবুৰীয়া ৰাজ্যখনৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি নামনিৰ উপনদীসমূহৰ গতিবিধি নিৰীক্ষণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত দুয়োখন ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনৰ মাজত নাছিল কোনো ফলপ্ৰসূ যোগাযোগ ব্যৱস্থা। আন্তঃৰাজ্যিক তথ্য আদান-প্ৰদান আৰু বৈজ্ঞানিক সতৰ্কতাৰ এই চূড়ান্ত ব্যৰ্থতাৰ বাবেই মধ্যৰাতি আকস্মিকভাৱে জলমগ্ন হৈ দিশহাৰা হৈ পৰিবলগীয়া হ’ল লাখ লাখ নিৰীহ নাগৰিক।
পাহাৰৰ অবৈধ কয়লা-শিলৰ খনন আৰু ভৈয়ামৰ সৰ্বনাশ! কাৰ আশীৰ্বাদত ধ্বংস হ’ল অৱবাহিকা?
উজনি অসমৰ এই সংহাৰী বান কোনো ঋতুভিত্তিক স্বাভাৱিক বাৰিষাৰ ফল নহয়, এয়া হৈছে পাহাৰ আৰু ভৈয়ামত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি অহা অবাধ প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ এক ভয়ংকৰ প্ৰতিফলন। এই ভয়ংকৰ তথ্য উন্মোচন কৰিছে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু আই আই টি গুৱাহাটীৰ ভূতত্ত্ববিদ তথা জলবিজ্ঞান বিশেষজ্ঞসকলৰ এক যৌথ সমীক্ষাই। দিখৌ, দিচাং আৰু জাঁজী নদীৰ উপত্যকা অঞ্চলত চলোৱা ব্যাপক বনাঞ্চল ধ্বংসৰ ফলতেই নদীকেইখনৰ বুকুত জমা হৈ পৰে কোটি কোটি টন পলস। অসম-নাগালেণ্ড সীমান্তৰ নগা চ্যুপেন বেল্টত অবৈধ ‘ৰেট-হোল’ কয়লা খনন, শিলৰ কুঁৱাৰী আৰু অবৈজ্ঞানিক পথ নিৰ্মাণে পাহাৰৰ ভূতাত্বিক গাঁথনি সম্পূৰ্ণৰূপে থুনুকা কৰি পেলাইছে। ধাৰাসাৰ বৰষুণৰ ফলত পাহাৰৰ পৰা খহি অহা এঠালেতীয়া মাটি আৰু শিলৰ স্তূপে নদীসমূহৰ গতিপথত সৃষ্টি কৰিছিল কেইবাটাও অস্থায়ী বান্ধ। বৰষুণৰ প্ৰচণ্ড জলচাপত সেই কৃত্ৰিম বান্ধসমূহ একেলগে খহি পৰাৰ লগে লগেই নামনিৰ সমতল ভূমিত সংঘটিত হ’বলৈ পালে এই বিধ্বংসী বলিয়া বান।
ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ অন্তৰ্গত ‘নেচাৰেল ৰিচ’ৰ্চেচ ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেম’ৰ উপগ্ৰহীয় সমীক্ষাতো ধৰা পৰিছে এই সংহাৰৰ আন এক ভয়ংকৰ দিশ। বিগত এটা দশকত অসম-নাগালেণ্ড সীমান্তৰ প্ৰায় ১২ শতাংশ বনাঞ্চল নিশ্চিহ্ন হৈ গৈছে। এনে অবাধ বৃক্ষৰোপণহীনতাই নদীসমূহৰ স্বাভাৱিক জলধাৰা নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে কাঢ়ি লৈছে। এই সন্দৰ্ভত আই আই টি গুৱাহাটীৰ অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ জলবিজ্ঞান বিশেষজ্ঞই কয়, “নদীৰ গভীৰতা হ্ৰাস পোৱাটোৱেই এই ধ্বংসলীলাৰ মূল কাৰণ। অবৈধ খননৰ ফলত বৈ অহা পলসে দিখৌ আৰু দিচাং নদীৰ বুকুত পূৰ্বৰ তুলনাত প্ৰায় ৩-৪ মিটাৰ পৰ্যন্ত পলসৰ ডাঠ তৰপ সৃষ্টি কৰিছে। ফলস্বৰূপে, নদীকেইখনে নিজৰ স্বাভাৱিক জলধাৰা বহন কৰিব নোৱাৰা হৈছে আৰু অতিৰিক্ত পানীভাগ মথাউৰি ছিঙি ভৈয়ামলৈ বোৱাই আনিছে।”
ইফালে উত্তৰ-পূব পাৰিপাৰ্শ্বিক বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ এক শেহতীয়া সমীক্ষাত প্ৰকাশ পোৱা অনুসৰি, ৰেট-হোল খনিসমূহৰ পৰা ওলোৱা অম্লযুক্ত পানীয়ে নদীৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ বিনষ্ট কৰি জলজ পৰিৱেশ ধ্বংস কৰাৰ উপৰিও নৈপৰীয়া কৃষিভূমিৰ উৰ্বৰা শক্তি চিৰদিনৰ বাবে নিঃশেষ কৰি পেলাইছে।
সমগ্ৰ ঘটনাক্ৰমক লৈ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক মহলতো সৃষ্টি হৈছে তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া। বিৰোধী দলপতি দেৱব্ৰত শইকীয়াই এই বানক ‘মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগ’ আখ্যা দি কয়, “পাহাৰৰ সেই কোটিটকীয়া অবৈধ ব্যৱসায়ৰ মুনাফা একাংশ প্ৰভাৱশালী ৰাজনৈতিক নেতা, আমোলা আৰু মাফিয়াৰ চক্ৰই লুটি আছে। কিন্তু ইয়াৰ কৰুণ মূল্য ভৰিবলগীয়া হৈছে শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ আৰু যোৰহাটৰ সাধাৰণ নিৰীহ কৃষক ৰাইজে। প্ৰশাসনে সকলো জানিও চকু মুদি থকাৰ বাবেই আজি হেজাৰ হেজাৰ পৰিয়াল গৃহহীন হ’বলগীয়া হৈছে।”
সমান্তৰালকৈ পৰিৱেশ সংৰক্ষণ সংস্থা ‘আৰণ্যক’ৰ এগৰাকী বিষয়ববীয়াই ক্ষোভ ব্যক্ত কৰি কয়, “পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যায়ন নকৰাকৈ কেনেকৈ সংবেদনশীল পাহাৰীয়া অঞ্চলত ডাইনামাইট ব্যৱহাৰ কৰি শিল ভঙাৰ অনুমতি দিয়া হ’ল? এয়া কেৱল দুৰ্নীতি নহয়, ই সমগ্ৰ মানৱ জাতিৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক অপৰাধ।”
চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী তথ্যই নামনিৰ ভৈয়ামত সংঘটিত ক্ষয়-ক্ষতিৰ প্ৰকৃত ভয়াৱহতা স্পষ্ট কৰি তুলিছে। কেৱল উজনি অসমতেই প্ৰায় ৪৫ হাজাৰ হেক্টৰ শালি ধানৰ পথাৰ বালি আৰু পলসে পুতি পেলোৱাৰ ফলত অনাগত সময়ত এক চৰম খাদ্য সংকটৰ আশংকাই দেখা দিছে। একেদৰে শিৱসাগৰৰ নাজিৰা, ডিমৌ আৰু চৰাইদেউৰ সোণাৰি অঞ্চলৰ প্ৰায় আঢ়ৈ লাখ লোক পোনপটীয়াকৈ এই দুৰ্যোগৰ কৱলত পৰিছে আৰু ১০ হাজাৰতকৈ অধিক আশ্ৰয়হীন লোকে এতিয়াও শিবিৰত দিন কটাবলগীয়া হৈছে।
চৰকাৰী নথি অনুসৰি, প্ৰায় ১.৮ লাখ পশুধন এই আকস্মিক বানত উটি গৈছে নাইবা খাদ্যৰ অভাৱত মৃত্যুমুখত পৰিছে। পাহাৰৰ ভূ-প্ৰকৃতি আৰু অৰণ্য ধ্বংসৰ এই অবাধ লুণ্ঠন তৎকালীনভাৱে ৰোধ নকৰিলে অনাগত দিনত দিখৌ আৰু দিচাঙৰ পৰৱৰ্তী বানে সমগ্ৰ উজনি অসমৰ মানচিত্ৰই সলনি কৰি পেলাব পাৰে বুলিও সতৰ্কবাণী প্ৰদান কৰিছে বহু পৰিৱেশবিদে।
উদ্ধাৰ অভিযানৰ জটিলতা আৰু সেনাৰ ‘অপাৰেচন জল ৰাহট’
পাহাৰৰ পৰা বৈ অহা সংহাৰী ঢলৰ আকস্মিক আঘাতত উজনি অসমৰ তিনিখন জিলাত প্ৰশাসনিক উদ্ধাৰ ব্যৱস্থা প্ৰথম অৱস্থাত দিশহাৰা হৈ পৰিছিল। নিশাৰ ভিতৰতে বৃদ্ধি পোৱা পানীয়ে শিৱসাগৰৰ নাজিৰা, আমগুৰি আৰু চৰাইদেউৰ সোণাৰি মহকুমাক মূল ভূখণ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে বিচ্ছিন্ন কৰি পেলাইছিল। পানীৰ ভয়ংকৰ সোঁতৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰা গাঁওসমূহত উদ্ধাৰকাৰী নাও বিচাৰি বানাক্ৰান্ত ৰাইজৰ মাজত এক অবৰ্ণনীয় হাহাকাৰৰ সৃষ্টি হয়।
নদীৰ জলস্তৰ নিমিষতে বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা এই জটিল প্ৰত্যাহ্বান স্বীকাৰ কৰি শিৱসাগৰৰ জিলা আয়ুক্ত মৃদুল যাদৱে কয়, “১৯ জুলাইৰ এই জলপ্ৰলয় আছিল এক আকস্মিক বান। নাগালেণ্ডৰ পাহাৰৰ পৰা নামি অহা পানীৰ ঢলে নদীৰ জলস্তৰ বৃদ্ধি কৰাৰ পূৰ্বে সঁহাৰি জনাবলৈ প্ৰশাসনে মাত্ৰ তিনি ঘণ্টামানহে সময় পাইছিল। এনে অভাৱনীয় পৰিস্থিতিৰ বাবে নদীৰ বুকুত উদ্ধাৰকাৰী দল নিজেই আবদ্ধ হৈ পৰাৰ উপক্ৰম হৈছিল।”
ইফালে সাহায্য আৰু উদ্ধাৰ অভিযানৰ সীমাবদ্ধতাক লৈ স্থানীয় ৰাইজ আৰু বিৰোধী দলৰ মাজত তীব্ৰ ক্ষোভৰ উদ্গীৰণ ঘটে। বিধায়ক অখিল গগৈয়ে নিজেই নাৱেৰে দুৰ্গম বানপীড়িত অঞ্চলসমূহ পৰিদৰ্শন কৰি প্ৰশাসনৰ প্ৰস্তুতিহীনতাক সমালোচনা কৰে। এই সন্দৰ্ভত ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰি বিধায়কগৰাকীয়ে কয়, “যেতিয়া হাজাৰ হাজাৰ মানুহ ঘৰৰ চালৰ ওপৰত আশ্ৰয় লৈ মৃত্যুৰ মুখামুখি হৈছিল, তেতিয়া প্ৰশাসনৰ হাতত উপযুক্ত স্পীডব’ট বা লাইফ জেকেটৰ পৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থা নাছিল। দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ পুঁজিত কোটি কোটি টকা থকাৰ পাছতো জিলা প্ৰশাসনে সময়মতে বিপন্ন লোকক উদ্ধাৰ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে। এই অনিয়ম আৰু প্ৰশাসনিক গাফিলতিৰ উচ্চ পৰ্যায়ৰ চি বি আই তদন্ত হ’ব লাগে।”
পৰিস্থিতি দ্ৰুতগতিত নিয়ন্ত্ৰণহীন হৈ পৰাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ৰাজ্য চৰকাৰে ভাৰতীয় সেনাৰ হস্তক্ষেপ বিচাৰিবলগীয়া হয়। পৰিস্থিতিৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ সেনাৰ ‘স্পিয়াৰ কৰ্পছ’ৰ অধীনস্থ ‘ৰেড শ্বিল্ড ডিভিজন’ৰ চাৰিটা বিশেষ বান সাহায্য দল আৰু ইঞ্জিনিয়াৰ টাস্ক ফ’ৰ্চে নামনিৰ জলমগ্ন অঞ্চলসমূহত আৰম্ভ কৰে ‘অপাৰেচন জল ৰাহট’। সমান্তৰালকৈ সজাগ কৰি ৰখা হয় অসম ৰাইফলছ আৰু বায়ুসেনাকো।
ভাৰতীয় সেনা, এন ডি আৰ এফ, এছ ডি আৰ এফ আৰু অগ্নি নিৰ্বাপক বাহিনীয়ে যৌথভাৱে চলোৱা এই যুদ্ধকালীন অভিযানে বানবিধ্বস্ত অঞ্চলত আশ্ৰয়হীন হৈ পৰা লাখ লাখ লোকৰ কাষলৈ সাহায্য কঢ়িয়াই আনে। কেৱল ভাৰতীয় সেনাই নিজৰ সুসজ্জিত ইঞ্জিনিয়াৰিং নাৱেৰে এহাজাৰতকৈ অধিক লোকক নিশ্চিত বিপদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰাৰ বিপৰীতে এছ ডি আৰ এফ আৰু অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীয়ে আৰম্ভণিৰ পৰ্যায়তেই আন পাঁচ শতাধিক নাগৰিকক নিৰাপদ স্থানলৈ স্থানান্তৰ কৰে। বিচ্ছিন্ন হৈ পৰা লোকসকলৰ মাজত আকাশ আৰু স্থলপথেৰে ১৯ টন খাদ্য সামগ্ৰী, ৩০ হাজাৰৰো অধিক শুকান খাদ্যৰ পেকেট আৰু প্ৰায় ৪৩ হাজাৰ লিটাৰ বিশুদ্ধ খোৱাপানী বিতৰণৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
ইয়াৰ উপৰিও সেনাৰ চিকিৎসক দলে অস্থায়ী শিবিৰ স্থাপন কৰি দুৰ্গম এলেকাৰ দুশৰো অধিক ৰোগীক জৰুৰী চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰে। চৰকাৰী নথি অনুসৰি, কেৱল শিৱসাগৰ জিলাতেই স্থাপন কৰা অস্থায়ী সাহায্য শিবিৰসমূহত ১৪ হাজাৰৰো অধিক বানাক্ৰান্তই আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হয়। সমগ্ৰ উজনি অসমৰ তিনিখন জিলাত প্ৰায় পাঁচ লাখ লোক এই দুৰ্যোগৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱাৰ সময়ত সেনাৰ আকাশমাৰ্গৰ ড্ৰোন আৰু হেলিকপ্টাৰৰ নিৰীক্ষণে পাহাৰীয়া ঢলৰ মাজত আবদ্ধ বহু নিৰীহ পৰিয়ালৰ জীৱনৰক্ষাৰ দিশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
পানী শুকাল, কিন্তু এৰি থৈ গ’ল বুকুত লগা এটুকুৰা ঘাঁ আৰু অনিশ্চিত ভৱিষ্যত
সময়ৰ লগে লগে পানী শুকাল। কিন্তু তাৰ পিছতহে উন্মোচিত হৈ পৰে সংহাৰৰ প্ৰকৃত হৃদয়বিদাৰক স্বৰূপ। ঘৰ-বাৰীৰ পৰা পানী নামি গ’লেও প্ৰতিটো আৱাসগৃহত এৰি থৈ যায় দুই-তিনি ফুট ওখ গেদ, শিল আৰু বোকাৰ এক ডাঠ আৱৰণ। বিহুবৰ অঞ্চলৰ কৃপাণ কুৰ্মী, নৰেন ৰায় আদিৰ দৰে দিনমজুৰসকলে চকুপানী টুকি সংবাদ মাধ্যমৰ আগত কয়, “জীৱনত এনে বানপানী দেখা নাছিলো। পিন্ধা কাপোৰযোৰ লৈ পলাই আহিলো। আমাৰ ঘৰৰ ভিতৰত এতিয়া কেৱল বোকা আৰু শিল। সৰ্বস্ব শেষ হৈ গ’ল।”
বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পাঠ্যপুথি, নথিপত্ৰ আৰু পৰীক্ষাৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ সকলো বোকাৰ বুকুত জাহ যায়। হাজাৰ হাজাৰ হেক্টৰ কৃষিভূমিৰ ধানখেতি পাহাৰৰ পৰা নামি অহা বালি আৰু পলসে পুতি পেলোৱাৰ ফলত অনাগত দিনত কৃষক পৰিয়ালবোৰৰ জীৱনলৈ নামি আহিছে গভীৰ খাদ্য সংকট আৰু অনিশ্চয়তা। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ পানী শুকোৱাৰ পিছতেই নদীপৰীয়া গাঁওসমূহত শংখচূড় আৰু ক্ৰেইটৰ দৰে বিষধৰ সাপৰ উপদ্ৰৱ আশ্বৰ্যকৰভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে বীজাণুযুক্ত পানী আৰু গেলা-পচা আৱৰ্জনাৰ ফলত ডায়েৰিয়া, কলেৰা আৰু চৰ্মৰোগৰ দৰে সংক্ৰামক ব্যাধিয়ে মহামাৰীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰাৰ উপক্ৰম ঘটিছে।
ইফালে, এই বান পৰিস্থিতিত উজনিৰ দুৰ্দশাগ্ৰস্ত ৰাইজৰ কাষত থিয় দিয়ে দেশৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিত্ব, জনপ্ৰিয় কন্টেন্ট ক্ৰিয়েটৰ আৰু বিভিন্ন স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠনসমূহে। বলিউডৰ অভিনেতা ৰণদীপ হুডাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিখ সাহায্য সংস্থা ‘গ্লোবেল শিখছ’ৰ সৈতে শিৱসাগৰত উপস্থিত হৈ নিজ হাতে বানাক্ৰান্ত লোকসকলক খাদ্য সামগ্ৰী বিতৰণ কৰে। শিৱসাগৰ ৰে’ল ষ্টেচনত আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰি থকা শ শ পৰিয়ালৰ বাবে দৈনিক সামূহিক ৰান্ধনীশালৰ জৰিয়তে খাদ্য আৰু জৰুৰী চিকিৎসা সাহায্যৰ যোগান ধৰে এই দলটোৱে।
একেদৰে দেশৰ জনপ্ৰিয় ডিজিটেল কন্টেন্ট ক্ৰিয়েটৰ নিশ্চয় মালহানে ৫০ ঘণ্টীয়া অনলাইন দাতব্য কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে প্ৰায় ৭০ লাখ টকা পুঁজি সংগ্ৰহ কৰি বানপীড়িতৰ কাষলৈ সাহায্য প্ৰেৰণ কৰে। তেওঁৰ ভাতৃ অভিষেক মালহানে শিৱসাগৰৰ বানাক্ৰান্ত গাঁৱত স্বয়ং উপস্থিত হৈ এশটা নিঃস্ব পৰিয়ালক তাৎক্ষণিকভাৱে ১০,০০০ টকাকৈ নগদ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ উপৰিও সৰ্বস্বান্ত হোৱা সাতটা পৰিয়ালক নতুনকৈ ঘৰ সাজি দিয়াৰ দায়িত্ব লয়।
ইফালে জনপ্ৰিয় ইউটিউবাৰ অজয় নাগৰে (কেৰিমিনাটি) নিজৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাহায্য সংগ্ৰহ কৰি বানপীড়িত অঞ্চললৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ বিপৰীতে অসমৰ সময় গগৈ, ভূষণ পাঠক, মিষ্টাৰ বিতুৰ দৰে অনেক কণ্টেণ্ট ক্ৰিয়েটৰেও দিনে-নিশাই থিয় দিয়ে বন্যাৰ্তৰ কাষত। বলিউডৰ অভিনেত্ৰী ভূমি পেডনাকেৰ, উদ্যোগপতি অনন্যা বিৰলা, গ্ৰেট খলীৰ দৰে চেলিব্ৰেটিসকলেও বন্যাৰ্তৰ কাষত থিয় হৈ বানে বুকুত দাগি যোৱা ঘা টুকুৰা নিৰাময় কৰাৰ চেষ্টা চলোৱা দেখা যায়।
কেন্দ্ৰৰ উদাসীনতা আৰু দিল্লীৰ মৌনতা! অসম বুৰিলেও সময় নহ’ল মোদী-শ্বাহৰ
নিৰ্বাচনৰ আগত মাহেকত তিনিবাৰ চাৰিবাৰকৈ অসমলৈ ঢাপলি মেলা প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদী আৰু গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহৰ পিছে এইবাৰ সময় নহ’ল বলিয়া বানে নাশ কৰি যোৱা উজনিৰ এটা খবৰ ল’বলৈ। ফোনযোগেই মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সৈতে কথা পাতি দায়িত্ব সামৰা প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদী আৰু অমিত শ্বাহৰ অনুপস্থিতিয়ে উত্তপ্ত কৰি ৰাখে ৰাজ্যৰ বানৰ পৰৱৰ্তী ৰাজনীতি।
অৱশ্যে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে নতুন দিল্লীত অসমৰ সাংসদসকলৰ সৈতে এক বৈঠকত মিলিত হৈ পৰিস্থিতিৰ বুজ লয় আৰু কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰালয়ৰ যুটীয়া সচিব এম ৰামচন্দ্ৰুডুৰ নেতৃত্বত ৬ জনীয়া আন্তঃমন্ত্ৰালয় কেন্দ্ৰীয় দল প্ৰেৰণৰ ব্যৱস্থা কৰে। ইয়াৰ সমান্তৰালকৈ কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে টেলিফোনযোগে মুখ্যমন্ত্ৰী ড০ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ সৈতে কথা পাতি এন ডি আৰ এফকে ধৰি যাৱতীয় সাহায্যৰ আশ্বাস প্ৰদান কৰে। কিন্তু বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰীগৰাকীৰ প্ৰত্যক্ষ উপস্থিতিৰ অভাৱে শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ আৰু যোৰহাটৰ বানপীড়িত ৰাইজৰ মাজত অসন্তুষ্টি সৃষ্টি কৰা পৰিলক্ষিত হয়।
কেন্দ্ৰীয় শীৰ্ষ নেতৃত্বৰ অনুপস্থিতিক লৈ সৰৱ হৈ পৰে বিৰোধীও। বানগ্ৰস্ত শিৱসাগৰৰ বিধায়ক অখিল গগৈয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি কয় যে নিৰ্বাচনত ভোট বিচাৰি অহা গৃহমন্ত্ৰীয়ে ২০২২ চনত অসমক পাঁচ বছৰত বানমুক্ত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল, কিন্তু আজি যেতিয়া উজনি অসম বোকা আৰু পলসৰ তলত জাহ গ’ল, তেতিয়া কেন্দ্ৰই অসমৰ এই বানক ‘ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ’ হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ পৰা কিয় আঁতৰি আছে?
কেন্দ্ৰৰ বৈষম্যমূলক স্থিতি, বিৰোধীৰ ক্ষোভ আৰু ব্যৱস্থাগত ব্যৰ্থতা
উজনি অসমৰ তিনিখন জিলাত ২৭ বছৰৰ অভিলেখ ভংগ কৰি সৃষ্টি হোৱা জলপ্ৰলয়ৰ পাছতেই কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ভূমিকাক লৈ সৰৱ হৈ পৰিছে বিৰোধী ৰাজনৈতিক দল তথা জাতীয় সংগঠনসমূহ। লক্ষাধিক লোক পানী আৰু পলসৰ তলত আৱদ্ধ হৈ থকাৰ সময়তো নতুন দিল্লীৰ শীৰ্ষ নেতৃত্বই কোনো ক্ষিপ্ৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ নকৰাৰ অভিযোগ তুলিছে বিৰোধীয়ে।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এই বৈষম্যমূলক স্থিতিক তীক্ষ্ণ সমালোচনা কৰি লোকসভাৰ বিৰোধী উপ-দলপতি গৌৰৱ গগৈয়ে কয়, “গুজৰাট বা উত্তৰ ভাৰতৰ কোনো ৰাজ্যত প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সংঘটিত হ’লেই প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে তাৎক্ষণিকভাৱে আকাশমাৰ্গেৰে পৰিদৰ্শন কৰি হাজাৰ কোটি টকাৰ বিশেষ আৰ্থিক পেকেজ ঘোষণা কৰে। অথচ অসমত ২৭ বছৰীয়া ইতিহাস ভংগ কৰি তিনিখনকৈ জিলা নিমিষতে বুৰাই পেলোৱাৰ পাছতো এই অভূতপূৰ্ব বানক ‘ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ’ হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ পৰা আঁতৰি আছে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ।”
একেদৰে চৰকাৰৰ দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা নীতিৰ ব্যৰ্থতা আঙুলিয়াই দি অসম বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি দেৱব্ৰত শইকীয়াই কয়, “শাসকীয় পক্ষই অহৰহ ‘ডাবল ইঞ্জিন’ চৰকাৰৰ সুফলৰ কথা আওৰাই থাকে। কিন্তু সংকটৰ সময়ত দিল্লীৰ সেই ইঞ্জিন সম্পূৰ্ণৰূপে নিস্তব্ধ হৈ পৰে। গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে দেশৰ দুৰ্যোগ নিবাৰণ ব্যৱস্থাৰ নেতৃত্ব দিয়াৰ পাছতো উজনি অসমত জলমগ্ন হৈ পৰা হাজাৰ হাজাৰ শিশু আৰু বৃদ্ধৰ আৰ্তনাদে দিল্লীক স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰিলে।”
শিৱসাগৰৰ বিধায়ক অখিল গগৈয়ে চৰকাৰৰ পুৰণি প্ৰতিশ্ৰুতিৰ কথা সোঁৱৰাই দি কয়, “নিৰ্বাচনত ভোট বিচাৰি অহা গৃহমন্ত্ৰীয়ে ২০২২ চনত অসমক পাঁচ বছৰৰ ভিতৰত বানমুক্ত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। আজি সেই প্ৰতিশ্ৰুতি পাহাৰৰ বোকা আৰু পলসৰ তলত জাহ গ’ল। দুৰ্যোগ সঁহাৰি পুঁজিৰ নিয়মীয়া আৱণ্টনৰ বাহিৰে বিধ্বস্ত মথাউৰি পুনৰ্নিৰ্মাণ, ৰাজপথ মেৰামতি আৰু হাজাৰ হাজাৰ হেক্টৰ বালিময় কৃষিভূমি উদ্ধাৰৰ বাবে এটাও বিশেষ কেন্দ্ৰীয় পেকেজ ঘোষণা কৰা হোৱা নাই।”
অসম জাতীয় পৰিষদ আৰু সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাইয়ো চৰকাৰৰ নীতিহীনতাক লৈ তীব্ৰ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। সংগঠন দুটাৰ মতে, কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰ্যালয়ে প্ৰেৰণ কৰা ৬ জনীয়া আন্তঃমন্ত্ৰালয় কেন্দ্ৰীয় দলৰ পৰিদৰ্শনো কেৱল এক নিয়মমাফিক আমোলাতান্ত্ৰিক কচৰৎ হৈ ৰ’ল, যাৰ কোনো সুফল এতিয়ালৈকে ভুক্তভোগী পৰিয়ালে লাভ কৰা নাই।
জলসম্পদ বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, পলস জমা হোৱাৰ ফলত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰৰ উপনদীসমূহৰ জলধাৰণ ক্ষমতা পূৰ্বৰ তুলনাত প্ৰায় ৩৫ শতাংশ হ্ৰাস পাইছে। যাৰ ফলত প্ৰতি বছৰে বানপানীৰ স্থিতি ক্ৰমাৎ অধিক জটিল হৈ পৰিছে। এই ভয়ংকৰ বাস্তৱে উদঙাই দিছে যে অসমৰ বান ব্যৱস্থাপনা এতিয়াও দশক পুৰণি পলসুৱা মথাউৰি আৰু বাৰিষাৰ শেষত সাহায্যৰ নামত কেইটামান খিচিৰিৰ পেকেট বিতৰণ কৰাৰ মাজতেই আৱদ্ধ হৈ আছে।
বিভিন্ন পৰিৱেশ বিজ্ঞানী আৰু বিশেষজ্ঞই ইতিমধ্যেই সোঁৱৰাই দিছে- যেতিয়ালৈকে অসম আৰু নাগালেণ্ডৰ মাজত এক স্থায়ী আন্তঃৰাজ্যিক নদী অৱবাহিকা ব্যৱস্থাপনা গঢ়ি তোলা নহ’ব, সীমান্তৱৰ্তী পাহাৰত চলি থকা অবৈধ ‘ৰেট-হোল’ কয়লা খনন আৰু বনধ্বংস কঠোৰভাৱে বন্ধ কৰা নহ’ব, আৰু নদীৰ বহন ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে খনন চলোৱা নহ’ব, তেতিয়ালৈকে নামনিৰ শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ আৰু যোৰহাটৰ সাধাৰণ মানুহে প্ৰতিবছৰে এনেদৰেই সৰ্বস্বান্ত হ’বলগীয়া হ’ব।
গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ’ল- উজনিৰ ৰাইজে এতিয়া চৰকাৰৰ নামমাত্ৰ সাহায্য নিবিচাৰে, তেওঁলোকে বিচাৰে প্ৰকৃত জবাবদিহিতা। তেওঁ জানিব বিচাৰে পাহাৰ ধ্বংস কৰি ভৈয়ামলৈ কাল অনা সেই অদৃশ্য অপৰাধী কোন, আৰু বিগত ২৭ বছৰে শান্ত হৈ থকা নদীসমূহক কাৰ গাফিলতিৰ বাবেই এনেদৰে সংহাৰী মৃত্যুপাশলৈ ৰূপান্তৰ হ’বলৈ দিয়া হ’ল?
